Câu chẻ (Cleft sentences) dùng để nhấn mạnh thông tin
Hướng dẫn chi tiết về cấu trúc câu chẻ (It-cleft và Wh-cleft) giúp học sinh THPT nhấn mạnh thành phần trong câu và ghi điểm trong các bài thi tiếng Anh.
1. Câu chẻ (Cleft sentence) là gì và khi nào nên sử dụng?
Câu chẻ là dạng câu được tách làm hai mệnh đề nhằm nhấn mạnh vào một thành phần cụ thể trong câu (chủ ngữ, tân ngữ, hoặc trạng ngữ). Trong các bài thi THPT Quốc gia hay bài luận du học, việc sử dụng câu chẻ giúp câu văn tăng tính biểu cảm, tạo điểm nhấn logic và thể hiện khả năng sử dụng ngữ pháp nâng cao.
2. Có những cấu trúc câu chẻ cơ bản nào thường gặp nhất?
Dưới đây là hai nhóm cấu trúc câu chẻ cốt lõi mà học sinh cuối cấp cần nắm vững:
Dạng 1: It-cleft (Câu chẻ với It)
Cấu trúc này dùng để nhấn mạnh chủ ngữ, tân ngữ hoặc trạng ngữ trong câu.
It + is / was + [Thành phần nhấn mạnh] + that / who + [Mệnh đề còn lại]
- Nhấn mạnh chủ ngữ: It was her diligence that impressed the admissions board. (Chính sự cần cù của cô ấy đã làm ấn tượng hội đồng tuyển sinh.)
- Nhấn mạnh tân ngữ: It was the nominee that the principal congratulated during the commencement ceremony. (Chính người được đề cử đó là người mà hiệu trưởng đã chúc mừng trong lễ tốt nghiệp.)
- Nhấn mạnh trạng ngữ: It is through persistence that students achieve high goals. (Chính nhờ sự kiên trì mà học sinh đạt được những mục tiêu lớn.)
Dạng 2: Wh-cleft / Pseudo-cleft (Câu chẻ với What)
Cấu trúc này dùng khi muốn nhấn mạnh hành động hoặc toàn bộ một thông tin cụ thể.
What + S + V + is / was + [Thành phần nhấn mạnh]
- Ví dụ: What gives young applicants a head start is their peerless problem-solving ability. (Điều mang lại lợi thế ban đầu cho các ứng viên trẻ chính là khả năng giải quyết vấn đề xuất sắc của họ.)
3. Bảng tổng hợp ví dụ áp dụng thực tế
| Câu gốc thông thường | Câu chẻ nhấn mạnh (Cleft sentence) |
|---|---|
| Her candidacy inspired many classmates yesterday. | It was her candidacy that inspired many classmates yesterday. |
| The student delivered a valedictory speech at graduation. | What the student delivered at graduation was a valedictory speech. |
4. Lưu ý lỗi người Việt thường mắc khi làm bài tập Câu chẻ
Học sinh Việt Nam khi làm dạng bài biến đổi câu chẻ thường mắc các lỗi phổ biến sau:
- Lỗi chia sai thì ở động từ to be: Rất nhiều bạn dùng "It is" cho câu ở thì quá khứ. Nhớ rằng nếu động từ trong câu gốc ở thì quá khứ, ta phải dùng "It was".
- Lỗi dùng sai đại từ liên hệ: Dùng "which" thay vì "that" sau thành phần nhấn mạnh chỉ vật. Trong câu chẻ chuẩn mực dạng "It-cleft", "that" được ưu tiên dùng cho cả người và vật. Không dùng "which" trong cấu trúc câu chẻ này.
- Lỗi dư thừa đại từ: Khi đã đưa thành phần nhấn mạnh lên trước, học sinh hay quên xóa đại từ lặp lại ở mệnh đề sau (Ví dụ sai: It was the book that I bought it yesterday - dư thừa từ "it").
