Mệnh đề quan hệ rút gọn dạng V-ing, V-ed và To-V trong đề thi THPT Quốc gia
Hướng dẫn chi tiết cách rút gọn mệnh đề quan hệ bằng V-ing, V-ed/V3 và To-V giúp học sinh THPT làm tốt bài thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia.
1. Đoạn văn mở đầu và Phân tích Cấu trúc
Hãy cùng đọc đoạn văn ngắn dưới đây về kinh nghiệm chuẩn bị cho kỳ thi sắp tới:
High school seniors facing the national exam often encounter daunting challenges. Students working diligently every day can achieve high scores. The strategies suggested by top performers are the first things to consider. Therefore, the best way to outperform competitors is to maintain a consistent revision schedule.
Trong đoạn văn trên, các mệnh đề quan hệ đã được rút gọn để câu văn ngắn gọn và tự nhiên hơn:
- "High school seniors facing the national exam..." xuất phát từ seniors who face... (Rút gọn chủ động bằng V-ing).
- "Students working diligently..." xuất phát từ Students who work... (Rút gọn chủ động bằng V-ing).
- "The strategies suggested by top performers..." xuất phát từ The strategies which are suggested... (Rút gọn bị động bằng V-ed/V3).
- "the first things to consider..." xuất phát từ the first things that you should consider... (Rút gọn bằng To-V đứng sau từ chỉ số thứ tự the first).
2. Bảng Tóm tắt các Quy tắc Rút gọn Mệnh đề Quan hệ
Trong đề thi THPT Quốc gia, dạng bài rút gọn mệnh đề quan hệ là điểm ngữ pháp cực kỳ phổ biến. Bạn cần nắm vững 3 trường hợp chính sau:
| Dạng rút gọn | Điều kiện áp dụng | Ví dụ chưa rút gọn | Ví dụ đã rút gọn |
|---|---|---|---|
| V-ing (Present Participle) | Mệnh đề mang nghĩa chủ động | The girl who sits next to me excels in English. | The girl sitting next to me excels in English. (Cô gái ngồi cạnh tôi rất giỏi tiếng Anh.) |
| V-ed / V3 (Past Participle) | Mệnh đề mang nghĩa bị động | The rules which were established by the school are strict. | The rules established by the school are strict. (Quy định do nhà trường thiết lập rất nghiêm khắc.) |
| To-V (Infinitive) | Danh từ đứng trước chứa the first, the last, the next, the only hoặc so sánh nhất | She was the last candidate who submitted the application. | She was the last candidate to submit the application. (Thí sinh cuối cùng nộp hồ sơ.) |
3. Lưu ý Lỗi Sai Người Việt Thường Mắc
Học sinh khi làm bài thi THPT Quốc gia thường dễ mắc 2 lỗi cơ bản sau:
- Nhầm lẫn giữa thể chủ động (V-ing) và bị động (V-ed): Không phân tích kỹ danh từ đứng trước thực hiện hành động hay chịu tác động của hành động. Ví dụ sai: "The problem discussing at the meeting is complex." → Sửa đúng: "The problem discussed at the meeting..." (Vấn đề được thảo luận).
- Dùng V-ing thay vì To-V khi có từ chỉ định đặc biệt: Khi gặp các từ như the first, the second, the last, the only, the best..., nhiều bạn vẫn quen tay rút gọn bằng V-ing theo phản xạ. Ví dụ sai: "He was the first man reaching the peak." → Sửa đúng: "He was the first man to reach the peak."