Trọng âm từ ghép (Compound Words) và chiến thuật làm bài thi THPT
Nắm vững các quy tắc trọng âm của danh từ ghép, tính từ ghép, động từ ghép và tuyệt chiêu xử lý dạng bài chọn từ có trọng âm khác trong đề thi Tốt nghiệp THPT.
During the orientation week, Alex noticed that his classmate had a stylish haircut and wore a waterproof jacket. However, Alex realized his own study schedule was outdated, leading him to overwork every night. He decided to fix this shortcoming before the final exams.
1. Phân tích ngữ cảnh và quy tắc trọng âm từ ghép
Trong đoạn văn trên, các từ in đậm đều là từ ghép (compound words). Từ ghép được cấu tạo bằng cách kết hợp hai hoặc nhiều từ đơn lẻ để tạo thành một từ có nghĩa mới. Vị trí trọng âm của từ ghép phụ thuộc vào từ loại và cấu trúc tạo nên từ đó.
2. Quy tắc trọng âm của các loại từ ghép chính
Để làm tốt các câu hỏi ngữ âm trong đề thi THPT, học sinh cần ghi nhớ 3 quy tắc cơ bản sau:
| Quy tắc từ loại | Công thức cấu tạo | Ví dụ & Phiên âm IPA |
|---|---|---|
| Danh từ ghép (Trọng âm rơi vào từ ĐẦU) | Noun + Noun Adj + Noun Noun + Gerund | 'haircut /ˈheə.kʌt/ (kiểu tóc) 'shortcoming /ˈʃɔːtˌkʌm.ɪŋ/ (khuyết điểm) 'sunflower /ˈsʌnˌflaʊ.ər/ (hoa hướng dương) |
| Tính từ ghép (Trọng âm rơi vào từ THỨ HAII) | Adv/Prep + Participle Adj + Adj Noun + Adj | out'dated /ˌaʊtˈdeɪ.tɪd/ (lỗi thời) wide'spread /ˌwaɪdˈspred/ (lan rộng) Ngoại lệ: 'waterproof /ˈwɔː.tə.pruːf/ (chống nước) |
| Động từ ghép (Trọng âm rơi vào từ THỨ HAI) | Adv/Prep + Verb | over'work /ˌəʊ.vəˈwɜːk/ (làm việc quá sức) over'flow /ˌəʊ.vəˈfləʊ/ (tràn ra) |
3. Mẹo làm bài chọn từ có trọng âm khác trong đề thi
Trong đề thi THPT Quốc gia, dạng bài trọng âm thường đưa ra các phương án trộn lẫn giữa từ đơn 2-3 âm tiết và từ ghép. Hãy áp dụng quy trình 2 bước:
- Bước 1: Xếp loại từ trong các lựa chọn (danh từ, tính từ hay động từ ghép).
- Bước 2: Áp dụng quy tắc trọng âm tương ứng. Nếu phương án có 3 danh từ ghép (nhấn âm 1) và 1 tính từ ghép (nhấn âm 2), đáp án chắc chắn là tính từ ghép.
4. Lưu ý lỗi người Việt thường mắc
Học sinh Việt Nam rất hay nhầm lẫn giữa Cụm từ (Phrase) và Từ ghép (Compound Word). Sự khác biệt này làm thay đổi hoàn toàn vị trí trọng âm:
- Cụm tính từ + danh từ: Nhấn trọng âm vào danh từ (từ thứ hai). Ví dụ: a green 'house (một ngôi nhà sơn màu xanh).
- Danh từ ghép: Nhấn trọng âm vào thành tố thứ nhất. Ví dụ: a 'greenhouse /ˈɡriːn.haʊs/ (nhà kính trồng cây).
